Анхнаасаа ухаалгаар тохиролцох ба цаашид цалингаа нэмүүлэх арга
Ажлын заруудын дийлэнх нь “цалин тохиролцоно” гэсэн өгүүлбэртэй байдаг. Хамгийн түгээмэл хэрнээ хамгийн бүдэг ойлголт. Анх харахад боломж нээлттэй мэт санагдаж болох ч бодит байдал дээр энэ нь ажил горилогч болон ажил олгогчийн хоорондын хүлээлт, ойлголцол зөрөх эхлэл болдог. Хэн нэг нь өндөр цалин хүлээж байхад нөгөө нь хэмнэхийг зорьдог.
2024 онд Zangia.mn-ээс явуулсан судалгаагаар ажил хайгчдын 68% нь “ажлын зар дээр цалингийн мэдээлэл байхгүй байвал тухайн зарыг сонирхох нь багасдаг” хэмээн хариулжээ. Гэвч нийт ажлын зарын 70 гаруй хувь нь “цалин тохиролцоно” гэсэн ерөнхий үгээр орлуулсан хэвээр байна.
Glassdoor платформын олон улсын судалгаагаар бол цалингийн мэдээлэл тодорхой байхад ажил горилогчдын 60% нь тухайн компанид итгэх итгэл нэмэгддэг гэжээ. Энэ нь Монголд ч адил, ил тод байдал нь байгууллагын нэр хүндийг өсгөдөг, илүү сонирхол татдаг чухал хүчин зүйл юм. Тиймээс “цалин тохиролцоно” гэсэн үгийн ард таныг хүлээж байгаа нь тодорхой бус хүлээлт биш, харин өөрийгөө зөв илэрхийлж, үнэ цэнээ хамгаалах боломж юм.
Цалинг зөв тохиролцохын тулд эхлээд бэлтгэл хийх шаардлагатай. Хүмүүс заримдаа “өөрийнх нь үнэ цэнийг байгууллага үнэлнэ” гэж найддаг ч үнэн хэрэгтээ таныг хамгийн сайн мэдэх хүн бол та өөрөө. Монголд технологи, банк, уул уурхай, олон улсын байгууллагын салбарууд хамгийн өндөр цалинтайд тооцогддог. Тухайлбал, Zangia.mn-ийн тайланд дурдсанаар 2024 оны 4-р улиралд IT салбарын дундаж сарын цалин 3.8 сая төгрөг байжээ. Харин боловсролын салбарын дундаж цалин 1.5 сая төгрөгт хүрч байсан байна.
Ярилцлагын үеэр “танай байгууллагын энэ албан тушаалд тавьж буй цалингийн хүрээ ямар байдаг вэ?” гэж эелдгээр асуух нь хүлээж буй нөхцөлөө ойлгох, бас өөрийн байр сууриа тодорхойлоход тусалдаг. Түүнчлэн, ажлын байр бүрийн цалин зөвхөн тоон дүнгээр бус, ажлын нөхцөл, урамшуулал, хөгжлийн боломж зэргээс шалтгаалж харьцуулагдах учиртай. Ажлын санал хүлээн авч, ажилд орсны дараа ч цалин нэмэгдүүлэх асуудал чимээгүй үлдэх ёсгүй. 2023 онд LinkedIn-ээс явуулсан судалгаагаар нийт ажилтнуудын 35% нь “ажилдаа сэтгэл дундуур байдаг шалтгаан нь шударга бус цалин” хэмээн дүгнэжээ. Гэвч ихэнх нь нэмэхийг хүсдэг ч хэзээ, хэрхэн ярих учраа олдоггүйд учир байгаа юм.
Цалингаа нэмүүлэхэд та дараах гурван суурь зарчмыг баримтлах хэрэгтэй:
-
Өөрийн ажлын үр дүнг баримтжуул (зураг, тоо баримт, тайлангаар)
Юуны түрүүнд хийж буй ажлынхаа үр дүнг бүртгэж сурах хэрэгтэй. Ямар шинэ харилцагч авчирсан, ямар системийг сайжруулсан, ямар үр дүн гаргасан гэх мэт ажлынхаа өгөөжийг товч бөгөөд тодорхой тэмдэглэж байх нь эцэстээ цалин нэмүүлэх ярианы баттай суурь болдог. Хэрвээ байгууллагад performance review буюу ажлын гүйцэтгэлийн үнэлгээ тогтмол хийдэг бол тэр үеийг ашиглан өөрийгөө харуулах, үнэлгээний үр дүнг зөв тайлбарлаж ойлгуулах нь таны эрх.
2. Үнэлгээний үеэр тайван, бодитой мэдээлэл дээр үндэслэн ярилцах
Харин цалин нэмэх хүсэлт тавих үедээ шууд тулгах биш, өнгөрсөн хугацаанд хийсэн ажлынхаа ач холбогдол, үр
дүн, байгууллагад оруулсан хувь нэмрээ онцолсон байдлаар ярьж чадвал илүү найдвартай үр дүн авчирна. Ямар ч
тохиолдолд уурласан, тулгасан, сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр биш, мэргэжлийн хандлагаар илэрхийлсэн хүсэлт хүлээн
зөвшөөрөгдөх магадлал өндөр байдаг.
3. Урамшуулал, шинэ үүрэг даалгаварт хариуцлагатай хандсан байдлаа онцлох
Өөрийгөө шинэ үүрэг даалгаварт хариуцлагатай, үр дүнтэй хандаж, санаачилга гарган гүйцэтгэж чадсан байдалаа
огцлох нь таны үнэ цэнийг баталж, цалинг нэмүүлэхэд хамгийн итгэлтэй үндэслэл болдог.
Эцэст нь, “цалин тохиролцоно” гэдэг үгний цаана асар их нөхцөл байдал, бодлого, итгэлцэл оршдог. Цалинг зөв тохиролцох, нэмүүлэх гэдэг бол зөвхөн ярианы урлаг бус өөрийгөө хэрхэн үнэлэх, үнэ цэнээ хэрхэн илэрхийлэх гэдэг чадвар юм. Өөрийгөө бэлтгэж, үнэлж, зөв асуултаа тавьж чадвал цалин зөвхөн тоо биш, таны итгэл, боломжийн тусгал болно. Илүү мэргэжлийн түвшинд цалин тохиролцох арга барилд суралцахыг хүсвэл lambda.global таны карьерийн зөвлөх байж чадна.
