Өөрийгөө танин мэднэ гэдэг амьдралд маш чухал зүйл. Бид хүүхэд байхаасаа эхлээд нийгмийн амьдралд оролцож, бусадтай харилцаж эхлээд юунд дуртай, юу сонирхлыг татаж байна, юу бидэнд аз жаргал өгч байна, ирээдүйд хэн болох гээд олон зүйлийг анзаарч, эргэцүүлэх шаардлага амьдралд гарч ирсээр байдаг. Энэ бүхэн дунд өөрийгөө хэн болохыг бага багаар танин мэдсээр, суралцсаар.
Бидний бодол, мэдрэмж, үнэт зүйл, давуу болон сул тал, шийдвэр гаргах хэв маяг гээд дотоод хүнээ ойлгож эхлэх үйл явц бол өөрийгөө танин мэдэх тухай энэхүү ойлголтод хамаарна. Өөрөөр хэлбэл өөрийгөө удирдах чадварын суурийг тавьж байна л гэсэн үг билээ. Тухайлбал баярлах, уурлах, бухимдхаараа ямар хариу үйлдэл гаргадаг, тийм нөхцөлд сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн удирдах гэх мэт зүйлст бид суралцах хэрэгтэй болдог.
Өөрийн үнэ цэнийг зөв ойлгож, зөв газар, зөв байдлаар илэрхийлж сурах нь хувь хүн илүү хурдтай өсөж, эргэн тойрон дахь боломжуудаа анзаарах суурь нь болдог байна. Чадвартай, туршлагатай хүмүүс хүртэл өөрсдийн бодит үнэ цэнийг дутуу үнэлж, буруу орчинд гацах нь элбэг. Тиймээс хаана байвал, юу хийвэл үнэ цэнтэй гэдгээ мэдсэн байхад илүү олон чадварт суралцаж, ажлын амжилт, амьдралын чанар ч сайжрах эерэг нөлөөтэй юм.
Өөрийгөө танин мэдэх нь амьдралд маш чухал. Учир нь бид өөрийгөө сайн ойлгож байвал ямар ажил, ямар орчинд илүү аз жаргалтай, амжилттай байхаа мэддэг болно. Бас бусдын үг, нөлөөнд амархан автахгүй, өөрийнхөөрөө шийдвэр гаргах итгэлтэй болдог. Ийм үед хүмүүс дотроо илүү тайван, тогтвортой болж эхэлдэг. Харин өөрийгөө сайн мэдэхгүй үед хүмүүс ихэвчлэн бусдыг дагаж урсгалаараа амьдарч байдаг билээ.
Бодит үнэ цэнэ нь дараах 3 зүйлээс бүрддэг байна.
Ур чадвар – таны хийж чаддаг зүйл
Үр дүн – таны авчирдаг бодит нөлөө
Хандлага – таны ажиллах арга барил, хариуцлага
“Намайг юу үнэхээр баярлуулдаг вэ?”, “Би юунаас хамгийн их айдаг вэ?”, “Би ямар үед хамгийн их эрч хүчтэй байдаг вэ?” “Ямар хүмүүсийн дэргэд би тухтай өөрөөрөө байж чаддаг вэ” гэх мэт асуултуудыг үнэн сэтгэлээсээ бодож хариулаад, өөрийгөө илүү сайн сонсоод үзээрэй. Өөрийгөө сайн ойлгохын тулд үнэт зүйлсээ тодорхойлох маш чухал. Таны хувьд яг юу хамгийн үнэ цэнтэй вэ? мөнгө үү, эрх чөлөө юу, гэр бүл үү, эсвэл өсөлт үү? Энэ асуултад тодорхой хариулттай байвал шийдвэр гаргахдаа төөрөх нь бага байдаг.
Мөн түүнчлэн хааяа ганцаараа байх цаг гаргах хэрэгтэй юм. Гадны дуу чимээ, хүмүүсийн нөлөөнөөс түр холдож байж л та дотоод дуу хоолойгоо сонсож чадна. Утасгүй бас сошиал ертөнцөөс хол ердөө 30 минут ч байсан хамаагүй тэр хугацаа бидэнд өөрийгөө илүү тодорхой мэдрэх, бодлоо цэгцлэх боломж өгдөг.
Миний хувьд бол хааяа кофе шопд суугаад дуртай амттанаа идээд, хөгжим сонсоод эргэцүүлдэг. Мөн өглөө эрт ууланд гарах, цэвэр агаарт алхахдаа тархиа цэгцлэх нь бүр илүү таатай санагддаг.
Дараах шалтгаануудаас болж бид өөрийгөө дутуу үнэлдэг байна.
Дассан орчин
Танил хамт олон, тогтвортой байдал нь хангалттай гэсэн мэдрэмж өгдөг.
Айдас, түгшүүр
Илүү өндөр боломж руу алхахад бэлэн эсэхдээ эргэлзэж байдаг.
Өөрийгөө бусадтай харьцуулах
Өөрөөсөө илүү хүмүүстэй өөрийгөө үргэлж харьцуулах.
Үнэ цэнээ өсгөхийн тулд та энгийн жижиг алхмуудаас эхлээрэй. Тухайбал нэг чиглэлд төвлөрч, тэр салбартаа бусдаас ялгарах хэмжээнд хүртэл туршлагажиж хөгжих нь хамгийн эхний алхам юм. Бүх зүйлд дундаж байхаас илүү нэг зүйлд маш сайн байх нь илүү үнэ цэнтэй байдаг. Мөн хийсэн ажлаа болон ямар үр дүн гаргаснаа тоо, өсөлтөөр хэмжиж өөрийг илэрхийлэх CV, портфолио дээрээ бичдэг байх хэрэгтэй. Ингэснээр та өөртөө илүү итгэлтэй болно.
Үүний зэрэгцээ тохирох орчноо сонгох нь маш чухал бөгөөд зарим газар таны чадварыг анзаарахгүй ч байж болно, харин зөв орчинд та илүү тод гэрэлтэж чадна. Өөрийн үнэ цэнийг мэддэг хүн илүү өндөр нөхцөл шаардахаас айдаггүй, өөрт тохирсон ажлаа сонгож чаддаг, ажил дээрээ илүү итгэлтэй, үлгэр жишээ бас манлайлагч байдаг.
